هیروشیمای بیروت: چطور نیترات آمونیوم چنین انفجار عظیمی ایجاد می کند؟

به گزارش پریها، انفجار مصیبت بار روز سه شنبه 14 مرداد در بندر بیروت که به مرگ 135 نفر و زخمی شدن حدود 5000 نفر منجر شد، ظاهرا از انباری حاوی مقدارهای فراوانی نیترات آمونیوم منشا گرفته است.

هیروشیمای بیروت: چطور نیترات آمونیوم چنین انفجار عظیمی ایجاد می کند؟

به گزارش پریها به نقل از لایوساینس انفجار اولیه باعث یک آتش سوزی بزرگ شد و انفجار دوم ابر انفجاری آخرالزمانی ایجاد و موج ضربه ای ناشی از آن سراسر پایتخت لبنان را در نوردید و باعث ویران شدن ساختمان ها و زخمی شدن هزاران نفر شد.

نیترات آمونیوم که در ساخت کودهای شیمیایی و نیز ساختن بمب به کار می رود، یک ترکیب نمکی ساخته شده از آمونیاک و اسیدنیتریک است که قابلیت انفجاری دارد.

هر چه مقدار نیترات آمونیوم یا NH4-NO3 بیشتر باشد قدرت انفجاری آن بیشتر می شود.

حسن دیاب، نخست وزیر لبنان می گوید 2700 تن نیترات آمونیوم از سال 2014 در بندر انبار شده بود. همچنین به گفته دیاب، مقامات بندری درباره خطرات انبار کردن این مقدار ماده شیمیایی با قابلیت انفجاری در آنجا هشدار داده بودند.

نیترات آمونیوم اغلب برای افزایش محتوای ن نیتروژن کودها به کار می رود. این ماده شیمیایی در اغلب شرایط نسبتا پایدار و تولید آن ارزان است، بنابراین نسبت به سایر ترکیبات نیتروژن دار گران تر پرطرفدارتر است.

اما نیترات آمونیوم یک جنبه بالقوه مرگبار دارد: این ترکیب یک ماده اکساینده یا اکسیدکننده است، به این معنای که در سطح اتمی در یک واکنش شیمیایی الکترون را از سایر مواد برمی دارد. به زبان ساده تر، این ماده شیمیایی می تواند قابلیت سوختن مواد سوختی را با افزایش اکسیژن در اختیار آنها تشدید کند. برای اینکه این واکنش آغار شود، نیترات آمونیوم باید در تماس با یک شعله باز یا یک منبع محرقه دیگر قرار است. کارشناسان می گویند در حادثه بیروت وسائل آتش بازی این آتش اولیه را ایجاد کرده اند.

هنگامی که این واکنش آغاز می شود، خود نیترات آمونیوم با شدت منفجر می شود. نیزوی انفجاری در این مورد هنگامی ایجاد می شود که نیترات آمونیوم جامد به سه سرعت به دو گاز دیگر یعنی اکسید نیتروژن و بخار آب تجزیه می شود.

ابر نارنجی رنگی که درست پس از انفجار بر فراز بیروت مشاهده شد، را می تواند به گاز دی اکسید نیتروژن مربوط دانست که پس از انفجار مواد نیتراتی ایجاد می شود.

این نخستین باری نیست که نیترت آمونیوم باعث چنین حادثه مرگباری می شود.

مرگبارترین حادثه صنعتی در تاریخ آمریکا در بندی در شهر تگزاس در ایالت تگزاس در سال 1947 رخ داد. یک سیگار خاموش نشده پرت شده باعث آتش سوزی در عرشه یک کشتی حامل بیش از 2 تن نیترات آمونیوم شد که در کیسه های کاغذی بسته بندی شده بودند. هنگامی که این ماده شیمیایی منفجر شد، انفجار قدرتمند ناشی از آن باعث پرت کردن مردم در شهر گالوستون ایالت تگزاس که در فاصله 16 کیلومتری قرار داشتند، به روی زمین شد.

این انفجار ناشی از این واکنش زنجیره ای باعث شد که یک کشتی مجاور که آن هم حامل نیترات آمونیوم بود منفجر شود و در مرحله بعد محفظه های حاوی مواد شیمیایی و پالایشگاه های نفت در بندر مجاور هم آتش گرفت و در نهایت 581 نفر در این حادثه کشته شدند.

کارشناسان می گویند در مورد بیروت، جرقه انفجار را آتش سوزی اولیه ای زده است که ممکن در وسائل آتش بازی انبار شده رخ داده است.

  • نظریه های متفاوت درباره علت انفجار بیروت | آیا حادثه ای مانند قطار نیشابور رخ داده است؟

همه حوادث ناشی از نیترات آمونیوم تصادفی نیستند: تیموتی مک وی و تری نیکلاس، تروریست های دست راستی افراطی در سال 1995 از این ماده شیمیایی برای ساختن بمبی استفاده کردند که درون یک وانت اجاره ای کار گذاشته شده است. انفجار حاصل از این بمب در ساختمان فدرال در شهر اوکلاهماسیتی در آن هنگام 168 نفر را کشت.

این ماده شیمیایی دوباره در سلا 2002 در بمب گذاری یک نایت کلاب در جزیره بالی اندونزی به کار رفت و انفجار حاصل 204 نفر را کشت.

بالاخره اندرس برینگ بریویک، یک تروریست دست راستی دیگر در سال 2011 با استفاده از همین ماده شیمیایی در اسلو پایتخت نروژ باعث انفجاری شد که هشت نفر را به کشتن داد.

خرید و فروش نیترات آمونیوم که به عنوان ماده منفجره در صنایع ساختمانی و معدنکاری نیز استفاده می شود، در بسیاری از کشورها تحت کنترل شدید واقع شده است.

منبع: همشهری آنلاین
انتشار: 8 مهر 1399 بروزرسانی: 8 مهر 1399 گردآورنده: pariha.com شناسه مطلب: 3607

به "هیروشیمای بیروت: چطور نیترات آمونیوم چنین انفجار عظیمی ایجاد می کند؟" امتیاز دهید

امتیاز دهید:

دیدگاه های مرتبط با "هیروشیمای بیروت: چطور نیترات آمونیوم چنین انفجار عظیمی ایجاد می کند؟"

* نظرتان را در مورد این مقاله با ما درمیان بگذارید